Um þessar síður

Árið 1993 hófst samvinna Rannsóknastofnunar landbúnaðarins og Landgræðslu ríkisins um mat á ástandi hrossahaga. Í framhaldi af því var ákveðið að þróa einfalda og fljótvirka aðferð til að meta ástand haga sem væri einnig leiðbeinandi um meðferð lands. Tekið var mið af aðferðum sem þróaðar hafa verið til að meta jarðvegsrof.

Þessi aðferð við mat á ástandi hrossahaga var fyrst kynnt árið 1994. Aðferðin grundvallast á einföldum skala þar sem land er flokkað eftir jarðvegs- og gróðureinkennum. Talsverð reynsla er fengin af notkun aðferðarinnar en henni hefur verið beitt við úttekt Landgræðslunnar á ástandi hrossahaga um landið undanfarin tvö sumur. Ástæða þótti til að gera betur grein fyrir aðferðinni og koma henni í búning sem yrði aðgengilegur fyrir þá er nýta land til hrossabeitar eða láta sig þau mál varða og er sá tilgangurinn með þessum síðum.

Helstu kostir aðferðarinnar eru þeir að hún byggist á sjónmati á auðgreinanlegum gróður- og rofeinkennum. Flestir sem land skoða hafa tilfinningu fyrir þeim og geta tileinkað sér þau. Þá liggur niðurstaða mats strax fyrir og bent er á leiðir til úrbóta. Þannig ætti að vera unnt að bregðast fljótt við ef nýting lands er óhófleg og úrbóta þörf.

Hross geta auðveldlega gengið nærri landi vegna þess hve þung þau eru og naumt þau bíta. Nauðsynlegt er því að hafa vakandi auga með ástandi hrossahaga. Við þunga beit er smám saman gengið á gæði lands og burðargetu og langan tíma getur tekið að koma því í viðunandi horf að nýju.

Með útgáfu bæklings og framsetningu sama efnis á veraldarvefnum, er reynt að stuðla að betra landlæsi, þ.e. að menn læri að þekkja þau einkenni sem gefa vísbendingu um ástand lands. Aðferðin ætti að vera handhæg og auka skilning á þeirri nauðsyn að nýta land á hóflegan hátt. Góðum árangri í gróður- og jarðvegsvernd verður einungis náð með því að eigendur og aðrir notendur beitilands hafi með því vakandi auga, sjái til þess að nýting gangi ekki úr hófi fram og reyni að bæta land sem er í slæmu ástandi.

Síðast uppfært 01.08.2000 joi@rala.is		1997 ©
http://www.rala.is/umhvd/hhagar/