Sé ástand lands þannig að úrbóta er þörf má benda á eftirfarandi atriði í því sambandi:
1. Áburðargjöf á gróið land.
Sé um takmarkað beitiland að ræða er áburðargjöf
ákjósanleg til að bæta það land sem til er. Graslendi og
framræst mýrlendi svara mjög vel áburðargjöf og getur
uppskera aukist til muna. Áburðargjöf breytir einnig
tegundasamsetningu gróðurs, betri beitarplöntum í hag. Varast
skal þó að beita hrossum á nýáborið land. Æskileg
áburðargjöf á úthaga er talin vera á bilinu 150-300 kg af
alhliða eða tvígildum túnáburði (Græðir 9 eða Móði).
Í sumum landshlutum er fosfórskortur í mýrum sem hægt er að
bæta verulega úr með því að bera þar á þrífosfat. Þar
sem vélfært er um beitiland er enn fremur ráðlegt að dreifa
úr hrossataðshrúgum með slóða. Þannig nýtist
hrossataðið betur sem áburður.
2. Tímabundin friðun lands.
Með því að friða land hluta vaxtartímans gefst gróðri
færi á að styrkjast. Rætur plantna rýrna við stöðuga beit
og gróðurþekjan veikist. Því er nauðsynlegt að gefa
gróðrinum frið af og til. Auk þess minnkar friðun lands
líkur á ormasmiti. Þetta ber sérstaklega að hafa í huga
þar sem um er að ræða hólf sem gengið er nokkuð nærri
með beit, því þar getur ormasmit orðið mikið síðari
hluta sumars. Sé beit létt af slíkum hólfum miðsumars hamlar
það viðgangi ormasmits.
3. Hlífa viðkvæmu landi við beit.
Beit í brattlendi eða á landi sem viðkvæmt er fyrir beit
vegna rýrs jarðvegs getur valdið miklum skemmdum á stuttum
tíma, sérstaklega snemma vors eða í vætutíð. Þess vegna
getur þurft að friða slík svæði á vissum árstímum en
þau er síðan hægt að nýta að einhverju leyti á öðrum
tímum. Einfalt og ódýrt getur verið að girða slík svæði
af með einföldum rafmagnsgirðingum.
4. Lengja gjafatíma.
Með lengri gjafatíma fram á vor minnkar álag á landi og
gróður fær aukinn frið til að spretta áður en beit er
hafin. Auk þess verja hrossin ekki eins löngum tíma á beit og
traðk minnkar.
5. Hólfa land meira niður.
Skiptibeit stuðlar að bættri nýtingu á gróðrinum. Með
því að skipta landi niður að einhverju leyti eftir
gróðurlendum nýta hrossin gróðurinn mun jafnar. Hægur vandi
er nú til dags að nýta einfaldar rafgirðingar til að skipta
landi niður. Með einföldum rafstreng má skammta reiðhestum
beit og síðan færa til eftir þörfum. Hafa ber í huga að
með því að hafa hross í litlum hólfum eykst traðk til muna
en það getur valdið miklum skemmdum á landi gangi hrossin á
því of lengi.
6. Bæta framræslu.
Framræsla breytir gróðurfari í landi og þá yfirleitt
æskilegri beitargróðri í hag. Við hnignandi framræslu
breytist gróðurfar landsins hins vegar til lakari vegar hvað
beit snertir. Framræsla er orðin mjög umdeild aðgerð og ber
að skoða það mál vandlega sé ætlunin að grafa nýja
skurði.
7. Græða upp ógróið eða lítið gróið land.
Með áburðargjöf, moði eða skít má græða upp land og
auka þannig við beitiland. Auk þess má græða mikið upp
með því að gefa hrossum eða öðrum búpeningi á mela og
annað land sem ekki skilar neinni uppskeru.
8. Fækka hrossum.
Með stöðu hrossaræktarinnar og arðsemi hennar í huga
hlýtur það að vera hagsmunamál hvers bónda að eiga
einungis gripi sem skila arði og hann hefur landrými fyrir.
 |
||
|
1997 © |
|
| http://www.rala.is/umhvd/hhagar/ | ||
|
||
