Haustið
1996 var aflað gagna um gróður- og rofeinkenni í hrossahögum
í misjöfnu ástandi og voru þau notuð við þróun þeirrar
aðferðar sem hér hefur verið kynnt. Alls var safnað 40
dæmum víða um land. Rannsóknin fór þannig fram að í
hverju dæmi var byrjað að skipa landi í flokk eftir ástandsflokkuninni. Þá var lagt út snið og gerðar mælingar á
uppskeru, svarðhæð, beitarummerkjum, rofdílum og taði.
Uppskerusýnin voru þurrkuð og vegin og við mælingar á
svarðhæð var einungis mæld mesta lengd blaða (grasa og
stara) en ekki punts. Þekja rofdíla og taðs var metin út frá
stöðluðum þekjuskala.
Niðurstöður rannsóknanna leiddu í ljós að góð
samsvörun var milli ástandsflokkunarinnar og flestra einkenna
og sýnir það að þessi aðferð við mat á hrossahögum er
tiltölulega áreiðanleg og gefur raunhæfa mynd af ástandi
þeirra. Af þeim þáttum sem mældir voru gefa rof, svarðhæð
og uppskera besta vísbendingu um í hvaða ástandi tiltekið
land er. Eftir því sem land lenti í hærri flokki jókst rof,
svarðhæð lækkaði og uppskera minnkaði. Niðurstöður eru
sýndar á myndunum hér til vinstri.
Rofdílar
myndast í landi þar sem beit er þung en lítið sem ekkert rof
ætti að vera til staðar í góðum haga. Rannsóknir sýndu
að rof var yfirleitt lítið í flokki 0–2. Þekja rofdíla
jókst síðan í 3.–4. flokki og varð mjög mikil í 5.
flokki þar sem allt að 47% yfirborðs var ógróið.
Svarðhæð
sýndi mjög góða samsvörun við flokkunina og fór jafnt og
þétt lækkandi eftir því sem ástand versnaði. Í flokki
0–2 var svarðhæð ávallt yfir 10 cm. Í 4. flokki (mjög
slæmt) var svarðhæð í öllum tilfellum lægri en 10 cm og í
5. flokki (óhæft til beitar) reyndist hún vera um 5 cm.
Niðurstöðurnar sýna að svarðhæð er góð vísbending um
ástand haga. Með tommustokki er á auðveldan hátt hægt að
mæla þetta einkenni og nýta sér við mat á ástandi
hrossahaga. Svarðhæð er mæld með því að stinga
tommustokki niður í gras svo endi nemi við jörðu. Þá eru
mæld blöð grasa eða stara þegar úr þeim er rétt. Aðeins
lengsta blað er mælt en puntstráum og öxum er sleppt.
Uppskera
var áberandi mest í flokki 0, en einnig talsverð í 1. og 2.
flokki. Í 3.–5. flokki minnkaði uppskera til muna og var
ætíð undir 30 g/m² (3 Hkg/ha). Í 5. flokki var uppskera að meðaltali
aðeins 9 g/m².
Almennt þykir æskilegt að gróðurnýting í högum fari ekki
yfir 50%. Ætla má að sæmilega grasgefinn hrossahagi gefi af
sér a.m.k. 100 g/m²
uppskeru. Gróðurnýting í 3.–5.
flokki er því komin langt yfir 50%. Við þær aðstæður á
gróðurinn erfitt með að safna orkuforða og undirbúa sig
fyrir veturinn. Spretta að vori verður því rýr og með
tímanum gengur land úr sér dragi ekki úr beit.
 |
||
|
1997 © |
|
| http://www.rala.is/umhvd/hhagar/ | ||
|
||
