Jarðvegsrof á Íslandi

ROF TENGT GRÓÐURLENDI OG AUÐNUM

Unnt er að nota gagnagrunnin til gera nokkurn greinarmun á því rofi sem einkum tengist gróðurlendi og rofi á auðnum (mynd). Slíkt hefur hagnýtt gildi, þar sem nú er einkum lögð áhersla á að stöðva það rof sem veldur hraðfara gróðureyðingu.
Með gróðurlendi er bæði átt við slitrótt gróðurlendi eins og hálfgróin rofabarðasvæði, sem og samfellt gróðurlendi. Í þeim flokki er tekið saman það rof sem veldur tapi á frjóum jarðvegi sem fullur er af lífi og næringu, en á auðnunum er jarðvegur ófrjór. Þessir flokkar skarast á stórum svæðum þar sem bæði er kortlagt rof tengt gróðurlendi og rof á auðnum.

Eins og sést á myndinni er langstærsti hluti þess lands sem fær rofeinkunnir 4 og 5 auðnasvæði. Þó ber að hafa það í huga að mörg sandsvæði eru í raun brautir sands á leið hans í átt til gróðurlenda, svokallaðar sandleiðir. Slíkar sandauðnir tengjast vissu-lega rofi á gróðurlendi.
Heildarútbreiðsla rofs sem tengist gróðurlendi og rofi á auðnum, er svipuð. Hins vegar fær rof á auðnum að meðaltali hærri rofeinkunn, þ.e. alvarlegt rof á auðnum er algengara en alvarlegt rof sem tengist gróðurlendi.
Mikið rof (rofeinkunnir 4 og 5) er á aðeins tæplega 2000 km2 lands sem telst gróið samkvæmt gróðurmynd (LMÍ 1993, sjá kafla 7.3). Rofeinkunn 3 er á 1208 km2 sem teljast grónir. Í 6. töflu eru niðurstöður gróðurmyndar bornar saman við kortlagn-ingu á jarðvegsrofi. Í töflunni kemur m.a. fram að alvarlegt rof (rofeinkunnir 3, 4 og 5) á sér stað á um 2400 km2 lands sem telst vel gróið samkvæmt gróðurmynd en alls er vel gróið land 14 245 km2. Eins og vænta má er hlutfall svæða þar sem alvarlegt rof á sér stað hærra eftir því sem þau eru rýrari samkvæmt gróðurmyndinni.

Uppfært 13 May, 2002 af EG
©Höfundaréttur Ólafur Arnalds, Rannsóknastofnun landbúnaðarins og Landgræðsla ríkisins