Áfoksgeirar myndast þar sem sandur berst inn yfir gróið land. Þeir hafa minnsta úrbreiðslu af rofmyndunum, samtals innan við 100 km2. Áfoksgeirar eru algengastir á Norðausturlandi. Enda þótt þeir þeki ekki stór svæði eru þeir alvarleg ógnun við gróðurlendi á nokkrum svæðum. Hafa verður í huga að þar sem áfoksgeirar verða virkir geta þeir færst mjög hratt yfir gróið land ár frá ári. Á nokkrum stöðum eru dæmi um að framrás þeirra nemi yfir 100 m á ári, t.d. á Hólsfjöllum (300 m árið 1954) og í Grænulág á Mývatnsöræfum (300 m í einum stormi 1988 og 125 m allt árið 1989). Fleiri slík dæmi mætti nefna. Sandurinn sem gekk yfir Landsveit og Rangárvelli í lok síðustu aldar og fyrrihluta þessarar aldar myndaði skýra áfoksgeira sem ennþá sjást á loftmyndum. Sunnan Langjökuls eru allmargir áfoks-geirar en þeir sækja margir hverjir lítið fram um þessar mundir. Sandurinn safnast fyrir í lægðum á borð við Rótarsand sunnan Hlöðufells og í Sandkluftavatn norðan Þingvalla-þjóðgarðs. Þessum söndum þarf að gefa góðan gaum.

Þegar áfoksgeirar verða virkir þarf að bregðast fljótt við til að stöðva sandfokið. Landgræðsla ríkisins hefur nú mikla reynslu af því að stöðva framrás áfoksgeira.

Meira verður fjallað um áfoksgeira í umfjöllun um sand.

Sjá töflur
Skipting landsins eftir rofmyndum og rofeinkunnum1 (tölur í km²)
Hlutfallsleg skipting landsins eftir rofeinkunn og rofmynd innan hverrar rofeinkunnar (%)¹
á síðu um EINSTAKAR ROFMYNDIR, HEILDARYFIRLIT

Rof tengt gróðurlendi og rof tengt auðnum (km2 og %).
á síðu um ROF TENGT GRÓÐURLENDI OG AUÐNUM