ROF Á VESTURLANDI, KVASIR

Jarðvegsrof á Íslandi

Vesturland telst meðal best grónu hluta landsins eins og sést vel á innrauðum gervihnattamyndum af landinu. Á óvart kemur hve mikið rof er sums staðar í annars vel grónum dölum Borgarfjarðarsýslu. Rofið er oftast fólgið í rofdílum og jarðsili (rofdílar í grónum hlíðum) en þessar rofmyndir má fyrst og fremst rekja til beitar og er full ástæða til að hvetja til þess að hlíðar Borgarfjarðardala séu nýttar með varúð, sérstaklega snemma vors þegar jarðvegur er gljúpastur. Þar sem mold er berskjölduð í yfirborði hlíða ætti að grípa til ráðstafana til að loka landinu, annars er hætt við að jarðvegurinn berist á haf út á næstu árum og áratugum. Þar sem rof er alvarlegt (rofeinkunn 3, 4 eða 5) í Borgarfjarðarsýslu eru jarðsil og sandmelar algengustu rofmyndirnar. Alvarlegasta rofið í Mýrasýslu er einkum í formi jarðsils, mela, sandmela og sanda.

Jarðsil er einnig víða alvarlegt á Snæfellsnesi og í Dalasýslu. Þessar sýslur eru annars mjög vel grónar og því ber að taka þessar niðurstöður sem aðvörun um að verulegt gróðurlendi geti tapast að fullu á næstu áratugum ef þess verður ekki gætt að beita hlíðarnar hóflega. Beit stóðs í hlíðum ætti að vera bönnuð alls staðar á landinu.

Alvarlegasta rofið er á hálendi og þá einkum þar sem gætir sandburðar frá jöklum og jökulám. Þannig hafa verið kortlögð mjög sendin svæði vestan Langjökuls og í kringum Eiríksjökul. Austast í Mýrasýslu er einnig vel þekkt rofsvæði í Hítardal sem er nú að mestu innan landgræðslugirðingar.

Víða á Vesturlandi eru melar mjög áberandi þar sem land ætti að vera fullgróið. Oft skiptast á melablettir og gróið land, og er þá gefin rofeinkunn M1 eða M2, þ.e. melar með rofeinkunn 1 eða 2. Þessir melar eru afleiðing rofs sem væntanlega hefur verið mun meira áður fyrr. Á láglendi er auðvelt að græða slíkt land eins og góður árangur margra bænda við uppgræðslu sýnir.