Jarðvegsrof á Íslandi

LANDSHLUTAR
| Vesturland | Vestfirðir | Norðvesturland | Mið-norðurland | Norðausturland |
| Austurland | Suðausturland | Suðurland | Suðvesturland |

Rof á Norðvesturlandi

Vestur-Húnavatnssýsla telst vera best gróna sýsla landsins samkvæmt gróðurmynd LMÍ og þar eru rofvandamál minnst. Athygli vekur að mynd sem tekin var úr gervitungli árið 1987 sýnir talsvert minni grósku gróðurs sunnan afréttagirðingar en norðan hennar. Þetta mætti hugsanlega taka sem vísbendingu um að afréttirnir hafi verið fullsetnir eða ofsetnir þá, en um það verður þó ekki fullyrt. Ljóst er því að enda þótt Vestur-Húnavatnssýsla sé vel gróin þarf að gæta hófs við nýtingu gróðurlendis, sérstaklega á afréttum. Heildarumfang lands sem telst í góðu ástandi (0, 1 og 2) ber mjög vel saman við vel gróið land og fremur rýrt land á gróðurmynd. Afréttirnir eru yfirleitt votlendir og landið þolir betur beit en víða annars staðar þar sem gróður hefur nú hörfað.

Austur-Húnavatnssýsla er einnig víðast vel gróin í byggð og á heiðalöndunum utanverðum austur að Blöndu. Rofdílar eru þó víða útbreiddir í afréttum (einkunn 3). Grímstunguheiði og Auðkúluheiði eru illa grónar að sunnanverðu og þar eru svæði þar sem rof er mikið. Landið hækkar til austurs frá Blöndu og þar taka við samfelldar auðnir til fjalla sem ná allt til Austurlands.

Sandsvæði er úti við sjó fyrir botni Húnaflóa en fá önnur svæði í byggð voru með rofeinkunn 4.

Hrossabeit er farin að spilla högum í Húnavatnssýslum og gæti kastað rýrð á hina grænu ásýnd þeirra. Nokkuð víða er alvarlegt rof í hlíðum sökum hrossabeitar, sérstaklega í austursýslunni, en áður hefur verið fjallað um að slíkt rof getur auðveldlega valdið miklu tjóni á stuttum tíma, auk þess sem jarðsil í slíkum hlíðum eykur hættu á skriðu-föllum.

Það er fyrir lögnu tímabært að friða auðnir Ódáðahrauns og Mývatnsöræfa fyrir beit, sem og brunana sunnan og vestan byggðar í Mývatnssveit, svo sem Græna-vatnsbruna og afrétti sunnan Bárðardals. Í Norður-Þingeyjarsýslu hafa Hólsfjöll nú verið friðuð fyrir beit og er það þegar tekið að skila árangri.

Uppfært 13 May 2002 af EG
©Höfundaréttur Ólafur Arnalds, Rannsóknastofnun landbúnaðarins og Landgræðsla ríkisins