| Landgæði eru mismikil á Austurlandi, allt frá vel grónum
láglendissvæðum til auðna á Möðrudals- og Brúaröræfum. Sandur er áberandi á
hálendinu og gróðurlendi þar hefur hörfað á umliðnum öldum. Ástand úthaga er
þó víða gott á vel grónum afréttarsvæðum, svo sem á Hofteigsheiði og suður
yfir Fljótsdalsheiði að hálendinu við Vatnajökul. Mörg þessara afréttarsvæða
eru meðal þeirra bestu á landinu hvað varðar jarðvegsrof. Í Múlasýslum eru hins
vegar einnig svæði sem fá hvað lakastar einkunnir á landinu. Mikið rof á grónu
landi á sér stað ofarlega á afréttum Vopnfirðinga, Jökuldals-heiði og í dölum
Brúaröræfa. Frá Borgarfirði suður til Seyðisfjarðar eru víða brattar skriður
með litlum gróðri. Suðurhluti Austurlands og Suðausturland
eiga það sameiginlegt að þar getur úrkoma orðið geysilega mikil á stuttum tíma,
jafnframt því sem landið einkennist af bröttum hlíðum. Jarðvegi á þessum svæðum
er því mjög hætt við rofi og víða hefur hula jarðvegs og gróðurs vikið fyrir
berum grjóturðum. Ef jarðvegssár eru í hlíðunum getur mikið rof orðið á
skömmum tíma. Fjallshlíðarnar eru því sérstaklega viðkvæm-ar fyrir raski og
margir hreppar hljóta laka einkunn með tilliti til jarðvegsrofs. Segja má að þetta
slæma ástand megi rekja til lands-lagsins, sem er einkar viðkvæmt fyrir beit, m.a.
vegna brattans, mikillar úrkomu og þess hve endurgræðsla í skriðum er hægfara.
Hlíðar Austfjarðafjallanna eru víða illa grónar en þó standa
eftir stakar torfur til vitnisburðar um gróðurlendi sem áður verndaði þær fyrir
vatni og vindum. Í þessum hlíðum hefur átt sér stað mikið rof og þær eru mjög
viðkvæmar fyrir beit. Draga ber úr beitarálagi undir eins og rofsár taka að myndast
í þeim. Gróskumikið kjarrlendi verndar jarðveginn best við slíkar aðstæður.
Landnýting ætti að beinast að því að auka kjarrlendi í þessum hlíðum þar sem
því verður komið við. |
