HEILDARYFIRLIT KORT, KVASIR

Jarðvegsrof á Íslandi

Útskýringar á korti

Niðurstöður rofkortlagningarinnar má birta á ýmsa vegu. Við teljum að litprentaða kortið sem hér fylgir sýni heildarástand landsins með tilliti til jarðvegsrofs. Kortið sýnir flokkun landsins eftir rofeinkunnum, þ.e. hve alvarlegt rof er á hverjum stað. Ekki er tekið tillit til rofmynda. Vert er að ítreka að landgræðsla felur ekki aðeins í sér uppgræðslu og stöðvun hraðfara jarðvegsrofs heldur einnig það að samræma landnýtingu að landkostum. Því ber ekki að einblína á hraðfara gróðureyðingu heldur skoða ástand landsins í heild með tilliti til þess hvar má nýta það og hvar beri að hlífa því
Rofkvarðanum fylgir mótuð afstaða til nýtingar landsins, þar

HEILDARYFIRLIT KORT (107 kb)

sem land sem hlýtur einkunn 4 og 5 er ekki talið beitarhæft og land með 3 í einkunn þarf sérstakrar skoðunar við. Á rofkortinu, sem kalla mætti svo, eru dregin saman þau svæði sem hljóta þessar einkunnir (gult, appelsínurautt og rautt fyrir einkunnir (3, 4 og 5), en svæði þar sem ástand landsins telst gott eða viðunandi með tilliti til jarðvegsrofs eru lituð græn (einkunnir 0, 1 og 2). Kortið sýnir ljóslega hvar erfitt eða ógerlegt er að láta beitarnýtingu samrýmast vistvænum landnýtingarsjónarmiðum. Það sýnir einnig, sem er ekki síður mikilvægt, þau svæði þar sem lítið jarðvegsrof á sér stað. Á þessum svæðum á ekki að bendla sauðfjár-búskap við stórfellda jarðvegseyðingu.
Áður hefur verið gerð grein fyrir eðli helstu rofsvæðanna. Sandsvæði eru stærsti hluti þess lands sem fær rofeinkunn 4 og 5, sérstaklega sandar norðan Vatnajökuls og með suðurströndinni. Rofið er sýnu minnst á láglendi Suðurlands, Vesturlandi og Norðvesturlandi, þeim hlutum Norðaustur-lands sem ekki liggja hátt yfir sjó og á Austurlandi austan Jökulsár á Brú. Í grófum dráttum sýnir kortið mikið rof á hálendinu frá Langjökli austur að Fljótsdalsheiði og á hálendinu norðan Mýrdalsjökuls.
Vert er að taka fram nokkur atriði sem mikilvægt er að hafa í huga við skoðun rofkortsins. Það gefur ekki til kynna hvaða svæðum er mikilvægast að sinna með uppgræðslu, þar sem taka verður tillit til margra sjónarmiða og upplýsinga sem ekki koma fram á kortinu. Það segir heldur ekki til um beitarþol né þróun gróðurfars á þeim svæðum sem fá rofeinkunn 0, 1 eða 2 (grænu svæðin). Rofkortið gefur heldur ekki til kynna hvort land er að gróa upp eður ei. Það segir einvörðungu til um það hve mikið jarðvegsrof á sér stað, jafnt á grónu landi sem auðnum, samkvæmt skilgreindum einkunn-arkvarða. Kortið gefur fyrst og fremst góða heildarmynd af ástandi landsins með tilliti til jarðvegsrofs