 Samkvęmt rofkortunum eru jaršvegsskrišur nokkuš
įberandi į um 680 km2 svęši žar og eru
žęr vel sjįanlegar ķ landslaginu. Śt-breišsla žeirra er svipuš śtbreišslu
jaršsils. Vert er aš benda į aš tengsl eru į milli skrišu-falla, jaršsils og
landnżtingar. Enda žótt skrišuföll verši ķ nįttśrunni įn žess aš landiš sé
nytjaš margfaldast tķšni žeirra eftir žvķ sem landnżting eykst. Jaršsil veldur
žvķ aš jaršvegur hlešst smįm saman aš fyrirstöšum žar sem myndast įlagspunktar
ķ hlķšunum. Aš lokum gefa žessar fyrirstöšur eftir og skrišur falla. Žaš gerist
einkum ķ stórrigningum žegar jaršvegurinn er vatnsósa. Jaršsil er žeim mun minna
eftir žvķ sem gróšur og rótarkerfi hans heldur moldinni betur saman. Skrišuföll eru
žvķ algengari en ella žar sem landnżting er mikil. Mest er um vatnsrįsir į nokkrum
svęšum į Austfjöršum og Noršurlandi en einnig į Vestfjöršum. Žęr eru ekkisķst
įberandi žar sem įfok er nokkuš mikiš og jaršvegur žykkur. Žar sem įfok er minna
berst jaršvegurinn oft meš vatni śr rofsįrum įn žess aš vatnsrįsir myndist.
Ekki žarf aš fara mörgum oršum um śtbreišslu urša, ž.e. brattra, ógróinna
uršar-hlķša. Žęr er fyrst og fremst aš finna ķ fjalllendi blįgrżtissvęšisins og
ķ hlķšum virkra eldfjalla og stapa, t.d. Eirķksjökuls. Eru žęr ekki sķst įberandi
į lķparķtsvęšum, t.d. į Sušausturlandi. Hlķšar sem standa mjög hįtt eru
undanskildar žvķ žęr eru kortlagšar sem fjalllendi. Śtbreišsla urša fylgir
fjalllendinu, t.d. į blįgrżtissvęši Vestfjarša og Noršurlands. Sušausturland sker
sig žó śr hvaš varšar uršir. Žar hefur jaršvegur ķ hlķšum mjög lįtiš undan
og viš žaš opnast hinar bröttu uršarhlķšar, eins og įšur hefur veriš lżst.
 Ekki er vitaš meš fullri vissu hversu mikill hluti žessara hlķša var
įšur hulinn gróšri. Gera mį rįš fyrir aš stór hluti žeirra hafi veriš allvel
gróinn. Byggist žaš įlit į gróšurleifum sem ennžį finnast vķtt og breitt ķ
skrišunum vķša um land, t.d. į Lónsöręfum sem hafa veriš nokkuš einangruš ķ
samanburši viš žau svęši sem standa nęr byggš. Einnig gefur nśverandi rof ķ
žessum hlķšum til kynna hvaš gerst hefur. Žó er vķst aš gróšur hefur įtt erfitt
uppdrįttar žar sem urširnar eru hvaš brattastar og hlķšarnar hafa lķklega aldrei
veriš fullgrónar.
Sjį töflur
Skipting landsins eftir rofmyndum og
rofeinkunnum1 (tölur ķ km2)
Hlutfallsleg skipting landsins eftir rofeinkunn og rofmynd innan hverrar rofeinkunnar (%)1
į sķšu um EINSTAKAR ROFMYNDIR, HEILDARYFIRLIT
Rof tengt gróšurlendi og
rof tengt aušnum (km2 og %).
į sķšu um ROF TENGT GRÓŠURLENDI OG AUŠNUM |
